Interview: Doelgericht(e) plannen bij Werkman VMBO

Aan de buitenkant zie je het niet, maar het Werkman VMBO is een school die volop in ontwikkeling is. In het kader van het nieuwe VMBO is het Werkman met ingang van dit schooljaar een nieuw profiel gestart, Dienstverlening en Producten (D&P). Dit profiel stelt leerlingen in de gelegenheid om hun studiekeuze een jaar te verleggen, naar jaar 3. Wendy Linnemans, leerling coördinator bovenbouw, legt uit wat de positieve effecten van D&P zijn en wat er nog op stapel staat.

 

Betekenisvol onderwijs

‘De vernieuwing binnen het VMBO stelt ons als school in de gelegenheid om een keuze te maken uit tien verschillende profielen’, vertelt Wendy. ‘Om met die profielen meer aansluiting te krijgen op het MBO. Als school hebben wij gekozen voor het profiel Dienstverlening & Producten. Enerzijds omdat we al goed en leuk materiaal voorhanden hadden, dat door onszelf is geschreven en samengesteld op basis van onze doelgroep. Anderzijds doordat D&P de mogelijkheid biedt om Grote Opdrachten op te bouwen waardoor we intersectoraal kunnen werken. Door leerlingen tijdens verschillende vakken met dezelfde opdracht bezig te laten zijn, creëer je betekenisvol onderwijs. Ze hebben een doel waar ze zelf, maar ook met elkaar naar toewerken.’


‘Dit jaar hebben we drie grote opdrachten. Die proberen we zo te formuleren dat de leerlingen actief aan de slag gaan met de opdracht. Zo hebben we in periode A de opdracht ‘het Lekkerste koekje’ gehad. Leerlingen moesten zelf koekjes bakken tijdens Facilitair (lessen in de keuken), nadenken over gezonde voeding met Actief (theorie en sportlessen) en een verpakking maken bij Product (lessen in het technieklokaal). Bij het vak ICT moesten ze de basisvaardigheden leren van onder andere Powerpoint, Excel en Word. Echter alles beredeneerd vanuit de Grote Opdracht’, licht Wendy enthousiast toe.  

Periode B: De Speurtocht

De grote opdracht waar de leerlingen zich nu op storten is De Speurtocht. ‘We doen dit in samenwerking met CSBO De Kimkiel, een basisschool voor speciaal onderwijs, bij ons om de hoek. Van een opdracht binnen de klas (de koekjesopdracht), gaan we nu naar buiten toe met een meer complexe opdracht. De groepen 5 t/m 8 op de Kimkiel krijgen allemaal een eigen speurtocht die volledig is bedacht door onze leerlingen. Ze moeten nadenken over: communicatie, deelnemers, activiteiten, lunchpakketten, bezetting van de posten, gezamenlijke finish en een deelnameherinnering. Een flink aantal activiteiten waar ze eerst als duo over na moeten denken, om het in de eigen klas uit te werken en uit te voeren.’
‘We merken dat dit werkt. De leerlingen leren nu spelenderwijs en soms onbewust alle vaardigheden die ze moeten beheersen. Als ze nu in Publisher een poster maken hebben ze het besef ‘hier doe ik het voor’ en ‘het is ergens goed voor’. Voor deze groep leerlingen is dit erg belangrijk’, aldus Wendy.

Veilige omgeving voor leerlingen

‘Waarom we voor deze Grote Opdracht niet samenwerken met een basisschool van O2G2? Dat is een bewuste keuze geweest. We willen de leerlingen zelfstandig laten werken aan deze opdracht. Ze moeten zelf de speurtocht uitzetten en dat willen we hen in een vertrouwde en veilige leeromgeving laten doen. De Kimkiel zijn onze buren en zitten letterlijk om de hoek. Onze leerlingen kunnen dit organisatorisch zelf oppakken. Als we de speurtocht bijvoorbeeld voor de Swoaistee gaan organiseren, moeten er andere keuzes gemaakt worden. De leerlingen wandelen er niet zo makkelijk naar toe en het vervoeren van materialen is lastiger. Maar het lijkt me ontzettend leuk om dit voor onze eigen scholen te doen. Over het ‘hoe’ moeten we dan even goed nadenken.’

Leerlingen zeggenschap geven

Door het nieuwe VMBO krijgen leerlingen meer keuzemogelijkheden en kunnen ze hun definitieve keuze op een later moment maken. Ze zouden er zelfs voor kunnen kiezen om ook in leerjaar 4 nog steeds breed opgeleid te worden. ‘Ze kiezen dan hun eigen keuzevakken. Dit kan smal (gericht op een specialisatie/richting) of breed (uit alle sectoren wat). Dit is een mooie bijkomstigheid’, legt Wendy uit. ‘Want dan kunnen de leerlingen nog een jaar langer breed opgeleid worden, kennis maken met verschillende disciplines om daarna hun eigen programma te selecteren. In feite bepalen ze zelf hun eigen schoolgang. Natuurlijk krijgen ze hierin begeleiding van hun ouders en van ons, maar ze nemen hun eigen verantwoordelijkheid.’


De inhoud van de vakken wordt door de docenten van Werkman VMBO zelf geschreven, afgestemd op de voor hen bekende doelgroepen die dit profiel kunnen volgen – vmbo basisberoeps en kaderberoeps. ‘Net als bij andere opleidingen worden de keuzevakken ook bij ons allemaal tussentijds getoetst en afgesloten met een examen. In de mappen die onze leerlingen gebruiken staan de eigen doelen, maar ook de standaardeisen waar de opdrachten aan moeten voldoen. Iedereen kent deze eisen en weet waar ze op beoordeeld worden.’

Toekomst Werkman VMBO

Volgend schooljaar, ‘17/’18, biedt Werkman VMBO het nieuwe profiel Horeca, Bakkerij en Recreatie (HBR) aan. In dit nieuwe profiel zijn de activiteiten en vakken eveneens gericht op de thema’s Actief, Gezond en Ondernemend en wordt intersectoraal gewerkt. ‘De leerlingen zullen hier ook gaan werken met ‘op maat gemaakte programma’s, waarbij ze zelf hun doelen stellen. Een mooie toevoeging aan het programma waar de leerlingen profijt van hebben.’